Kolejny pozytywny wyrok dot. OOU z 2011 roku

Sąd Okręgowy w Warszawie, w sprawie dotyczącej naszego Klienta, sygn. akt III C 1125/13 wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 r. zasądził odszkodowanie w kwocie 108.000 zł tytułem utraty wartości nieruchomości z odsetkami ustawowymi od dnia 1 sierpnia 2013 r. do dnia zapłaty.

Nieruchomość znajduje się w obszarze ograniczonego użytkowania wprowadzonego Uchwała nr 76/11 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 20 czerwca 2011 r. poza strefą Z1 i Z2.

W pisemnym uzasadnieniu orzeczenia sąd wskazał, m.in. że:

Żadnego znaczenia nie ma, czy OOU przewiduje dla danej nieruchomości jakiekolwiek podwyższenia – w stosunku do zwykłych norm – dopuszczalnego poziomu hałasu, czy też – jak w przypadku przedmiotowej nieruchomości – tego nie przewiduje. Jak ustalono, dla nieruchomości powódki OOU nie przewiduje żadnych ograniczeń w zakresie przeznaczenia i sposobu korzystania z terenu – określono jedynie opisane w stanie faktycznym wymagania techniczne dotyczące budynków. A mimo to już samo objęcie tej nieruchomości obszarem ograniczonego użytkowania zmniejszyło – jak ustalono – jej wartość. Dzieje się tak dlatego, że nieruchomości położone w graniach obszaru ograniczonego użytkowania są postrzegane na lokalnym rynku nieruchomości jako mniej atrakcyjne i „gorsze od innych”.

Kwestia spadku wartości nieruchomości jest związana z rynkiem lokalnym, który może mieć złą opinię opartą na występujących negatywnych czynnikach środowiskowych (tak: wyrok Sąu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2013 r., II CSK 578/12, niepubl.). Jest naturalne, że ryzyko powiększenia się zakresu uciążliwości oraz wpływ hałasu na zdrowie i samopoczucie ludzi powoduje mniejsze zainteresowanie potencjalnym zakupem nieruchomości w tym rejonie, zwłaszcza na cele mieszkalne. Dla nabywców nie ma przy tym znaczenia ewentualny zakres przekroczeń dopuszczalnych norm, gdyż kluczowe znaczenie ma usytuowanie danej nieruchomości w strefie ograniczonego użytkowania, gdzie „normatywnie” przewidziany został obowiązek znoszenia uciążliwości większych, niż poza strefą. (por. „Dochodzenie roszczeń właścicieli nieruchomości położonych w obszarze ograniczonego użytkowania portu lotniczego”, Robert Dobrzyński, Nieruchomości/2013/10; podobnie E. Stawicka, Czy art. 129 ustawy – Prawo ochrony środowiska stanowi wyczerpującą podstawę roszczeń właścicieli nieruchomości o wyrównanie strat wynikających z ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania wokół lotnisk, tras komunikacyjnych i tym podobnych zakładów?, Palestra 2012, z. 11 – 12, s. 203 i n.).

Jak pokazała opinia biegłego, ma to dla potencjalnych nabywców znaczenie nawet wtedy, gdy owe uciążliwości sprowadzają się jedynie do konieczności mocniejszego wygłuszenia budynków. I już sama ta konieczność powoduje spadek wartości rynkowej nieruchomości objętej OOU – zwłaszcza, gdy jest to nieruchomość mieszkalna zabudowana.”

Czym bliżej lotniska tym trudniej o odszkodowanie…

Obszar ograniczonego użytkowania dla lotniska Chopina w Warszawie został utworzony  Rozporządzeniem Wojewody nr 50 z dnia 07.08.2007 r. Osobom, które były właścicielami nieruchomości w dniu wejścia w życie OOU (tj. 25.07.2009 r.) przysługiwało prawo do wystąpienia z roszczeniem o wypłatę odszkodowań w terminie 2 lat od wejścia w życie rozporządzenia, czyli do dnia 25 sierpnia 2009 r.

Właściciele nieruchomości mogli ubiegać się na podstawie Ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska:
– o wykup nieruchomości bądź jej części,
– o wypłatę odszkodowania za utratę wartości nieruchomości,
– o wypłatę odszkodowania za koszty wypełnienia wymogów technicznych dotyczących budynków w zakresie zapewnienia w pomieszczeniach właściwego klimatu akustycznego.

W dniu 29 września 2009 r., NSA postanowieniem w sprawie II OSK 502/09, stwierdził że Rozporządzenie Wojewody nr 50 z dnia 07.08.2007 r. utraciło moc i obszar ograniczonego użytkowania nie obowiązuje. Na podstawie tego orzeczenia sądy powszechne przestały stosować to rozporządzenie i oddalały pozwy osób, które dochodziły swoich praw.

Organy administracji również zaprzestały stosowania wskazanego powyżej rozporządzenia, wydając szereg decyzji o pozwoleniu na budowę z przeznaczeniem budynków na cele mieszkaniowe, mimo iż przepisy dot. utworzenia OOU na to nie zezwalały.

Uchwałą nr 76/11 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 20.06.2011 r. obszar ograniczonego użytkowania dla lotniska Chopina w Warszawie został ponownie utworzony. 

Wielu właścicieli nieruchomości znajdujących się w nowym OOU, których nieruchomości były uprzednio w OOU z 2007 r. zdecydowało się na zgłoszenie roszczeń oraz wystąpienie do sądu z roszczeniem o wypłatę odszkodowań. Byli przekonani, że skoro OOU z 2007 r. nie obowiązywał i nie mogli dochodzić skutecznie swoich roszczeń to obecnie dwuletni termin zawity na zgłoszenie roszczeń liczy się na nowo.

Niestety, składy orzekające w takich sprawach stały na innym stanowisku. Powództwa takie oddalano ze względu na upływ terminu zawitego na zgłoszenie roszczeń, który upłynął w 2009 r.

Sąd Najwyższy orzekł w dniu 25 czerwca 2015 r. (sygn. akt III CZP 34/15) iż obszar ograniczonego użytkowania z 2007 r. nie przestał obowiązywać nie podzielając tym samym stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Lotnisko Modlin. Ugody, negocjacje i postępowania sądowe.

Zachęcamy do zapoznania się z informacją udzieloną nam przez Panią Magdalenę Bojarską – rzeczniczkę prasową Portu Lotniczego Warszawa-Modlin na temat aktualnego stanu realizacji wniosków i pozwów w sprawie odszkodowań dot. OOU.

„W związku z utworzeniem strefy obszaru ograniczonego użytkowania (OOU), ustanowionego na mocy uchwały Sejmiku Województwa Mazowieckiego nr 139/12 z dnia 25 czerwca 2012 r., do Spółki Mazowiecki Port Lotniczy Warszawa-Modlin wpłynęło 177 wniosków o wypłatę odszkodowania. Nie wszystkie wnioski są kompletne, wiele z nich wymaga uzupełnienia. Termin składania wniosków upłynął w dniu 10.07.2014 r. Regulują go przepisy ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2008.25.150 z późniejszymi zmianami). Czytaj dalej

Obowiązek wyciszenia dotyczy wszystkich budynków na terenie OOU

Obowiązek zastosowania dodatkowych zabezpieczeń akustycznych w celu uzyskania odpowiedniego klimatu akustycznego dotyczy właścicieli wszystkich budynków i lokali znajdujących się w OOU, które były oddane do użytkowania przed wejściem w życie uchwały dotyczącej OOU. Potwierdzenie takiego stanowiska znajduje się w otrzymanej przez nas opinii Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego w Warszawie Departament Środowiska z dnia 13 listopada 2014 roku Czytaj dalej

Utrata wartości nieruchomości – wytyczne dla rzeczoznawców

Polska Federacja Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych – Komisja Standardów wydała zeszyt metodyczny pt. „Wartość nieruchomości na obszarach oddziaływania hałasu lotniczego„.

Zeszyt poświęcony jest problemom wyceny na obszarach oddziaływania hałasu lotniczego, i został przygotowany przez Autorów z Poznania, którzy mieli okazję doświadczyć tych zagadnień na przykładzie lotniska Poznań-Ławica.

Według autorów tej publikacji ubytek wartości nieruchomości spowodowany utworzeniem OOU dla lotniska należy szacować uwzględniając ceny transakcyjne nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej, dla których jedyną różnicującą cechą jest brak uciążliwego hałasu lotniczego.

Zeszyt metodyczny – WARTOŚĆ NIERUCHOMOŚCI NA OBSZARACH ODDZIAŁYWANIA HAŁASU LOTNICZEGO

Roszczenia dot. OOU przedawniają się po 10 latach – wyrok Sądu Najwyższego

Sąd Najwyższy w sprawie Sygn. akt II CSK 161/13 orzekł, że roszczenia dotyczące odszkodowań należnych właścicielom nieruchomości za szkody powstałe w wyniku utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania przedawniają się po 10 latach od dnia wejścia w życie uchwały wprowadzającej OOU pod warunkiem dochowania terminu zawitego dotyczącego zgłoszenia roszczeń.

Wskazany powyżej, 10-letni termin przedawnienia roszczeń obowiązuje, o ile w ciągu 2 lat od dnia wejścia w życie uchwały wprowadzającej OOU uprawniony właściciel nieruchomości dokona zgłoszenia swoich roszczeń odpowiedniemu podmiotowi. Jako zgłoszenie roszczeń może być potraktowane wezwanie do zapłaty skierowane do PP „Porty Lotnicze” (dla lotniska Chopina w Warszawie) albo zawezwanie do próby ugodowej lub pozew o zapłatę.

Kolejny wyrok ws OOU Warszawa

Sąd Okręgowy w Warszawie opublikował kolejny wyrok ws OOU. W sprawie o sygn. akt IV C 1301/09 zasądzono odszkodowanie w kwocie 37.000 zł za utratę wartości nieruchomości oraz 39.432,75 zł tytułem konieczności zapewnienia właściwego klimatu akustycznego w budynku.

W uzasadnieniu do wyroku warto zwrócić uwagę na to, że sąd nie zgodził się na powołanie biegłego akustyka w celu zbadania przekroczenia norm hałasu. „W ocenie Sądu do ustalenia zatem, jakie prace należy wykonać w budynku powoda, nie jest konieczne przeprowadzanie szczegółowych pomiarów akustycznych dotyczących przekroczenia norm hałasu w tym budynku. Nawet bowiem gdyby z opinii biegłego akustyka wynikałyby jakieś różnice w stosunku do norm wynikających z przepisów wymienionych w uchwale, to i tak Sąd byłby zobowiązany do zastosowania norm wynikających z przedmiotowej uchwały, która jest aktem prawa miejscowego i na terenie województwa (…) ma moc powszechnie obowiązującą.”
Czytaj dalej

Kolejny wyrok ws OOU – zasądzono 139.000 zł odszkodowania

Sąd Okręgowy w Warszawie IV Wydział Cywilny w dniu 16 lipca 2013 opublikował wyrok w sprawie sygn. IV C 31/10, na mocy którego zasądził od pozwanego Przedsiębiorstwa Państwowego (…) z siedzibą w W. na rzecz M. M. 139 447,68 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 29 czerwca 2010 r. do dnia zapłaty oraz od Przedsiębiorstwa Państwowego (…) z siedzibą w W. na rzecz M. M. 14 300,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Orzeczenie jest nieprawomocne. Treść wyroku wraz z uzasadnieniem można odnaleźć na Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych.

Roszczenie o koszty wyciszenia nie jest uzależnione od poniesienia tych kosztów

W art. 136 ust. 3 prawa ochrony środowiska sprecyzowano, że szkodą, o której mowa w art. 129 ust. 2, są również nakłady poniesione przez władających nieruchomością w celu osiągnięcia przez istniejące budynki standardów wynikających z art. 129 ust. 2 p.o.ś.

Rozwiązując ten problem na kanwie indywidualnej sprawy, w orzecznictwie zwrócono uwagę na to, że: „Roszczenie o zasądzenie kosztów potrzebnych do rewitalizacji akustycznej budynku na podstawie art. 129 ust. 2 i art. 136 ust. 3 PrOchrŚr nie jest uzależnione od uprzedniego poniesienia tych kosztów.

Tak orzekł Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r., I ACa 2/08, M. Praw. 2010, nr 12, s. 692.

Przytoczony pogląd ma bardzo duże praktyczne znaczenie, gdyż wynika z niego, że podmiot poszkodowany na skutek ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, aby móc domagać się odszkodowania z tego tytułu, nie musi wykazywać, że już poniósł nakłady niezbędne do osiągnięcia standardów obowiązujących na obszarze ograniczonego użytkowania. Wystarczy, że udowodni, jaka musi być ich realna wysokość. Jest to bardzo istotne, gdyż wiele podmiotów może nie być stać na wcześniejsze poniesienie nakładów inwestycyjnych. Odmienne stanowisko pozbawiałoby je możliwości uzyskania odszkodowania.

Oczywiście jest to pogląd Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w określonej sprawie, ale wyznaczający linię orzeczniczą i podawany w literaturze przedmiotu. Nie można wykluczyć, że w innej sprawie sąd zajmie inne stanowisko, jednakże w literaturze przedmiotu nie napotkałem na informacje o odmiennych wyrokach. Można zatem założyć, że w pozostałych sprawach sądy będą orzekać podobnie. Nie można oczywiście wykluczyć, że jakiś skład sądowy, jako niezależny, będzie miał inne zdanie, ale aktualnie wydaje się to mało prawdopodobne.

Podstawa prawna roszczeń związanych z utworzeniem OOU Portu Lotniczego im. Fryderyka Chopina w Warszawie

Ustawa z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska

Art. 129. 

1. Jeżeli w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości korzystanie z niej lub z jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone, właściciel nieruchomości może żądać wykupienia nieruchomości lub jej części.

2. W związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jej właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę; szkoda obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości. Czytaj dalej