Odszkodowanie jest należne również w przypadku sprzedaży nieruchomości

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2019 r. sygn. akt VII AGa 1327/18 potwierdza stanowisko, zgodnie z którym odszkodowanie związane z utworzeniem OOU jest należne nawet jeżeli właściciel nieruchomości sprzeda ją po wejście w życie OOU. Poniżej fragment uzasadnienia tego wyroku.

Roszczenie oparte na art. 129 ust. 2 u.p.o.ś. związane jest z przysługiwaniem określonemu podmiotowi własności nieruchomości w czasie ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Późniejsze zaś zmiany struktury właścicielskiej nie mają znaczenia dla ustalenia podmiotu, któremu roszczenie to przysługuje, albowiem pozostaje ono przy osobie która była właścicielem nieruchomości w dniu objęcia jej zakresem obszaru ograniczonego użytkowania.

Nowy przegląd ekologiczny dla lotniska Chopina w Warszawie

Marszałek Województwa Mazowieckiego decyzją Nr 21/18/PZ.E na podstawie art. 237 i art. 238, art 239 pkt 1 i 2, art 241 ust. 2, art 241a, oraz art. 378 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799), orzekł o nałożeniu na Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze” w Warszawie przy ul. Żwirki i Wigury 1 obowiązku wykonania przeglądu ekologicznego dla Portu Lotniczego im. F. Chopina w Warszawie w zakresie oddziaływania na środowisko.

W październiku 2019 r. nowy przegląd ekologiczny dla lotniska im. F. Chopina w Warszawie został ukończony przez PP PL i złożony w Urzędzie Marszałkowskim.

Nowy przegląd ekologiczny zawiera następujące istotne zmiany w porównaniu do poprzednio obowiązującego:

  • zniesione zostaje wydzielenie z OOU stref Z1 i Z2, zamiast tego wewnątrz OOU zostaje wydzielony obszar na terenie którego przekroczone są dopuszczalne dobowe poziomy hałasu lotniczego dla zabudowy mieszkaniowej (tj. Laeqd>60dB lub Laeqn>50dB);
  • zostaje zwiększona zakładana liczba operacji lotniczych w porze dnia z 560 na 800;
  • zostaje zwiększona zakładana liczba operacji lotniczych w porze nocy z 40 na 55;
  • powierzchnia OOU zwiększa się ze 105 km2 na 196 km2;
  • liczba mieszkańców terenu objętego OOU zwiększa się ze 317.000 do 544.000 osób;

Do przeglądu został dołączony również projekt uchwały w sprawie zmiany dotychczas obowiązującego OOU, który wprowadza nst. zmiany:

  • brak jakichkolwiek ograniczeń w zakresie budownictwa mieszkaniowego na terenie całego OOU;
  • wymagania techniczne dotyczące właściwej izolacyjności przegród zewnętrznych stosuje się tylko do nieruchomości znajdujących się wewnątrz wydzielonej wewnątrz OOU strefy wewnątrz której występują przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu dla zabudowy mieszkaniowej.

Nowy przegląd ekologiczny może mieć istotne znaczenie procesowe w toczących się postępowaniach, zwłaszcza w sytuacjach, w których biegli akustycy w swoich opiniach wyznaczyli miarodajny poziom hałasu dla pory nocy na poziomie niższym niż 50 dB, a z nowego przeglądu wynika, że nieruchomość znajduje się na terenie o wyższej wartości tego wskaźnika.

Uchwała SN. Odsetki należne od dnia powstania stanu opóźnienia

Sąd Najwyższy w dniu 8 listopada 2019  r. podjął uchwałę oznaczoną sygn. akt III CZP 32/19 następującej treści.

Zasądzenie odszkodowania za szkodę określoną w art. 129 ust. 2 w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1396 z późn. zm.) według cen z dnia jego ustalenia nie wyłącza przyznania odsetek za opóźnienie od dnia powstania stanu opóźnienia.”

Wyrok SN. Odszkodowanie powinno zapewnić pełne naprawienie szkody

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 listopada 2019 r., sygn. akt I CSK 464/18 stwierdził m.in. jak następuje.

„Drugi zarzut naruszenia art. 129 ust. 2 p.o.ś. w związku z art. 361 k.c. odnosi się do jego błędnej wykładni i przyjęcia, że szkoda określana jest w sposób obiektywny, tj. na podstawie wartości rynkowej danego dobra, nie zaś za pomocą metody subiektywnej, określającej indywidualną sytuację skarżącej, oraz wartości składnika, jaką przedstawia on ze względu na stosunek do innych składników majątku, indywidualnych potrzeb sytuacji skarżącej, a więc uwzględniając jego związek z majątkiem jako całością. Określanie szkody w ujęciu obiektywnym bądź subiektywnym jest sporne w piśmiennictwie. Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela pogląd, że naprawienie szkody ma prowadzić do postawienia poszkodowanego w takiej sytuacji majątkowej, jak gdyby nie doszło do naruszenia jego interesów.

Według uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1998 r., III CZP 72/97 (OSNC 1998, Nr 9, poz. 133), odszkodowanie powinno przywrócić w majątku poszkodowanego stan naruszony zdarzeniem wyrządzającym szkodę. Cel ten realizuje naprawienie szkody uwzględniające indywidualną sytuację poszkodowanego, co ono umożliwia pełne naprawienie szkody. W tej sytuacji trafny jest podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 299 k.p.c. przez zaniechanie przesłuchania stron, które pozwoliłoby do określenia zakresu i wysokości szkody poniesionej przez powódkę. „

Rozbudowa lotniska Chopina

Na portalu www.rynek-lotniczy.pl w artykule pod tytułem „PPL: Prace na Okęciu do 2022 roku i nieefektywna „cisza nocna”. została opublikowana obszerna informacja o planowanych na najbliższe lata inwestycjach na lotnisku Chopina,

– Wszystkie inwestycje na lotnisku Chopina są skierowane na rozwój portu jako punktu przesiadkowego – powiedział na konferencji prasowej w dniu 22 lutego 2019 r. Mariusz Szpikowski, prezes Przedsiębiorstwa Lotniczego „Porty Lotnicze” (PPL) i stołecznego portu.

– Przepraszamy wszystkich: podróżnych i mieszkańców okolicznych dzielnic – za niedogodności, z którymi się spotkają w najbliższym czasie. Najbliższe lata będą dla nich kłopotliwe – rozpoczął prezes Szpikowski. Od razu zapowiedział, że rozbudowa Okęcia ma zapewnić funkcjonowanie portu do czasu otwarcia CPK, a nie tworzyć z lotniska Chopina centralnego portu. – Słyszę o propozycjach takich jak budowa nowego pasa. Tylko to by niosło konieczność wyburzenia kilku wieżowców, a może i całych dzielnic. To nierealne. Naszym celem jest wykorzystanie maksymalnej przepustowości lotniska, ale w granicach rozsądku – dodał Szpikowski. 

Prace przebudowy Okęcia potrwają od tego roku do 2022. Wszystko musi się odbyć „na żywym organizmie”. Od 15 marca do 30 czerwca w związku z zamknięciem krótszego z pasów zwiększenia hałasu muszą się spodziewać mieszkańcy Włoch i Piaseczna. W latach 2020-2021 obniżenie komfortu życia czeka zamieszkałych na Ursynowie i Ursusie.

Termin zawity na zgłaszanie roszczeń wydłużony do 3 lat

W dniu dzisiejszym Prezydent RP podpisał Ustawę z dnia 22 lutego 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska. Obecnie z roszczeniem, o którym mowa w art. 129 ust. 1-3 nowelizowanej ustawy, będzie można wystąpić w okresie 3 lat, a nie jak dotychczas 2 lat, od dnia wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.

Trzyletni termin na zgłaszanie roszczeń dotyczy również tych właścicieli nieruchomości znajdujących się w OOU, dla których dwuletni termin zawity nie upłynął do dnia wejścia w życie wyżej wymienionej ustawy.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 14 marca 2019 r.

Powyższa zmiana przepisów jest spowodowana stwierdzeniem przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie sygn. akt K 2/17 w dniu 7 marca 2018 r niekonstytucyjności dwuletniego terminu zawitego, o którym mowa w art 129 ust. 4 ustawy Prawo Ochrony Środowiska oraz uznaniem, że przepis ten traci moc prawną w terminie 12 miesięcy od publikacji orzeczenia, to jest właśnie w dniu 14 marca 2019 r.

Zmiana terminu zawitego z dwóch na trzy lata nie ma wpływu na możliwość dochodzenia roszczeń przez właścicieli nieruchomości znajdujących się wewnątrz OOU dla lotniska Chopina w Warszawie utworzonego w 2011 r., którzy dotąd nie zgłosili swoich roszczeń. Roszczenia takich osób wygasły w sierpniu 2013 r. i nie mogą uzyskać odszkodowania na podstawie przepisów ustawy Prawo Ochrony Środowiska z tytułu położenia ich nieruchomości w OOU.

Nowelizacja nie zmienia również sytuacji osób, których nieruchomości położone były w OOU dla lotniska Chopina z 2007 r., a swoje roszczenia zgłosiły dopiero w 2013 r. Również w tym przypadku roszczenia wygasły w sierpniu 2009 r. wskutek upływu terminu zawitego.

Obecnie trwają prace nad utworzeniem nowego obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska Chopina. Jeżeli nieruchomość znajdująca się wewnątrz OOU z 2011 r. zostanie objęta dodatkowymi ograniczeniami, czas na zgłaszanie roszczeń będzie biegł na nowo i wyniesie 3 lata od daty publikacji aktu prawnego wprowadzającego OOU. Prawo do zgłoszenia roszczeń oraz dochodzenia odszkodowań będzie przysługiwała również osobom, których nieruchomości znajdą się po raz pierwszy na terenie OOU.

Trwają prace nad nowym OOU dla lotniska Chopina

Zachęcamy do zapoznania się z treścią pisma Ministra Infrastruktury z 25 stycznia 2019 r., w którym Minister udziela odpowiedzi na pytania posła Stanisława Tyszki w sprawie lotniska Chopina.

Minister informuje, że nie została podjęta jeszcze decyzja dotycząca ewentualnego wygaszenia działalności lotniska Chopina w związku z planem budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego. Co więcej, na podstawie decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego nr 21/18/PZ.E z dnia 26 czerwca 2018 r., w związku z planowanym istotnym zwiększeniem ruchu lotniczego na lotnisku Chopina do 2027 r. (do czasu otwarcia CPK) wszczęto postępowanie administracyjne w celu wykonania przeglądu ekologicznego oraz uchwalenia nowego OOU. Założenia dotychczasowego OOU dotyczące planowanej ilości lotów są niewystarczające, dlatego konieczne będzie utworzenie nowego OOU.

W piśmie znajduje się również informacja, iż dotychczas PP Porty Lotnicze w latach 2014-2018 w ramach wewnętrznej procedury ugodowej przeznaczyło na rzecz właścicieli nieruchomości znajdujących się w OOU w celu sfinansowania kosztów poprawy izolacyjności akustycznej budynków i lokali kwotę 5 .125.156,85 zł. W ramach postępowań sądowych wypłacono natomiast odszkodowania w łącznej kwocie 9.865.013,71 zł.

Hałas z lotniska Babice przekracza dopuszczalne normy

Podmiot zarządzający lotniskiem Warszawa Babice zgodnie z ust. 2 art. 175 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska prowadzi od 2007 r. monitoring hałasu lotniczego. Miesięczne raporty są dostępne na stronie internetowej Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Warszawie w zakładce „hałas lotniczy”.

Pomiar hałasu lotniczego odbywa się w sześciu punktach pomiarowych:
PP.1 Lotnisko Babice: na terenie Instytutu Ochrony Środowiska ul. Kolektorska 4 w Warszawie,
PP.2 Lotnisko Babice: teren na granicy lotniska ze zwartą zabudową jednorodzinną,
PP.3 Lotnisko Babice: na terenie żłobka przy ul. Kochanowskiego 9,
PP.4 Lotnisko Babice: na terenie przedszkola nr 361 przy ul. Włościańskiej 6A,
PP.5 Lotnisko Babice: na terenie żłobka przy ul. Klaudyny 10,
PP.6 Lotnisko Babice: na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej przy ul. Akcent 12.

Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku określone są w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r.. Zgodnie z Tabelą 2 znajdującą się w załączniku do ww rozporządzenia dopuszczalny poziom hałasu dla startów, lądowań i przelotów statków powietrznych dla terenów zabudowy mieszkaniowej wynosi:
1. dla pory dnia (6:00 – 22:00) określony wskaźnikiem Laeqd – 60 dB
2. dla pory nocy (22:00 – 6:00) określony wskaźnikiem Laeqd – 50 dB.

W raporcie dotyczącym pomiarów hałasu lotniczego spowodowanego przez samoloty operujące na lotnisku Babice za maj 2018 roku stwierdzono że wielokrotnie, we wszystkich punktach pomiarowych miało miejsce przekroczenie norm dopuszczalnego hałasu lotniczego dla zabudowy mieszkaniowej.

W punkcie pomiarowym PP.1 w maju 2018 r. odnotowano 2818 operacji lotniczych, a podczas ponad 100 operacji lotniczych przekroczono dopuszczalną wartość hałasu lotniczego dla pory dnia określoną wskaźnikiem Laeqd wynosząca 60 dB.

Ponadnormatywny hałas lotniczy jest szkodliwy dla zdrowia. Informacje dotyczące negatywnego wpływu hałasu lotniczego na zdrowie człowieka znajdują się m.in. w raporcie pt. Programy rekompensat w polityce łagodzenia negatywnych skutków funkcjonowania portów lotniczych opublikowanym na stronie internetowej Mazowieckiego Biura Planowania Regionalnego w Warszawie na str. 5-7.

Wyrok Sądu Najwyższego ws OOU. Odszkodowanie jest należne nawet gdy lotnisko funkcjonowało od wielu lat.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 marca 2018 r. (sygn. akt II CSK 306/17) oddalił kasację Portu lotniczego w Poznaniu od wyroku zasądzającego na rzecz właściciela nieruchomości odszkodowanie w kwocie 50.351 zł.

Sąd Najwyższy potwierdził po raz kolejny, że „związek ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania z obniżeniem wartości nieruchomości należy rozumieć szeroko. W związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania pozostaje nie tylko obniżenie wartości nieruchomości będące następstwem ograniczeń przewidzianych bezpośrednio w treści rozporządzenia o utworzeniu obszaru, lecz także obniżenie jej wartości wynikające z tego, że na skutek wejścia w życie rozporządzenia dochodzi do zwężenia granic własności (art. 140 i 144 k.c.) i tym samym ścieśnienia wyłącznego władztwa właściciela względem nieruchomości położonej na obszarze ograniczonego użytkowania. Właściciel, który przed wejściem w życie rozporządzenia mógł żądać zaniechania immisji przekraczającej standard ochrony środowiska, został w wyniku ustanowienia obszaru możliwości takiej pozbawiony. Szkodą podlegającą naprawieniu na podstawie art. 129 ust. 2 p.o.ś. jest więc także obniżenie wartości nieruchomości wynikające z faktu, że właściciel musi znosić dopuszczalne na tym obszarze immisje.„.

Sąd Najwyższy nie uwzględnił zarzutu pozwanego, że lotnisko funkcjonowało już wcześniej, a wprowadzenie OOU nie spowodowało w praktyce zwiększenia uciążliwości, podtrzymując stanowisko Sądu Okręgowego, który stwierdził, że „okoliczność, iż lotnisko funkcjonuje od wielu lat i emitowało hałas także wcześniej, nie pozbawia powodów roszczenia odszkodowawczego. Przyjął, że możliwość dochodzenia takiego roszczenia otworzyło objęcie nieruchomości powodów obszarem ograniczonego użytkowania”.

Powodowie w tej sprawie dochodzili początkowo kwoty 10.000 zł. Następnie po opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości rozszerzyli powództwo do kwoty 50.351 zł. Sąd Najwyższy potwierdził, że takie rozszerzenie powództwa jest możliwe o ile spełnia warunki, o których mowa w art. art. 193 k.p.c.

Cisza nocna na lotnisku Chopina

Od 25 marca na lotnisku Chopina wprowadzono ciszę nocną. Od godz. 23:30 do 5:30 w każdy dzień tygodnia obowiązuje zakaz lotów. Zakaz nie dotyczy lotów państwowych, wojskowych, ratowniczych oraz sytuacji kryzysowych. Na lotnisku będą też mogły operować samoloty opóźnione z przyczyn niezależnych od przewoźnika.

Mimo obowiązywania ciszy nocnej obserwujemy nagminne lądowania samolotów w środku nocy. Są to samoloty, które nie mieszczą się w katalogu wyłączeń, o których mowa powyżej.

Tytułem przykładu na podstawie danych z portalu flightradar24.com można wskazać, że w czasie ostatnich dwóch nocy były zaplanowane lądowania samolotów około godz. 3:00 w nocy.

MONDAY, JULY 9
Lamezia Terme (SUF) 3Z7711 (73H)
SCHEDULED ARR. 03:05
AIRLINE Travel Service Polska
AIRCRAFT Boeing 737

MONDAY, JULY 8
Corfu (CFU) 3Z7473 (B738)
SCHEDULED ARR. 03:25
AIRLINE Smart Wings
AIRCRAFT Boeing 737

Powyższe przykłady dowodzą, że lotnisko Chopina nie wdrożyło przepisów dotyczących ciszy nocnej i w dalszym ciągu planuje loty w środku nocy.